500 lat Mszy Niemieckiej z mszą

W dniach 25-26 września br. zorganizowano w Wittenberdze konferencję naukową poświęconą 500-leciu Mszy Niemieckiej. Na zakończenie obrad w kościele Marii Panny w Wittenberdze odprawione zostanie uroczyste nabożeństwo, a konkretnie Msza Niemiecka.

25 września 2026, Redakcja

Organizatorem konferencji jest działające od 1918 roku Towarzystwo Lutra (Luther-Gesellschaft). W wydarzeniu wezmą udział czołowi badacze teologii Lutra z Niemiec i zagranicy.

Przybyłych gości powitał prof. Notger Slenczka, pierwszy prezydent Towarzystwa Lutra, a w tematykę obrad wprowadzili prof. Johannes Schilling oraz dr Brinja Bauer.

Wykład inauguracyjny „Wittenberska reforma nabożeństwa – liturgiczna zmiana paradygmatu i jego konsekwencje” wygłosiła ks. prof. Dorothea Wendebourg, profesorka Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie. Wendebourg jest autorką wielu publikacji naukowych, dotyczących teologii Lutra i recepcji myśli teologicznej reformatora. Obecnie kończy prace nad obszerną monografią, dotyczącą historii liturgii, która ma ukazać się planowo w przyszłym roku.

Konferencja ma również charakter ekumeniczny. Drugi referat zatytułowany „Bluźnierstwo jest zbyt wielkie. Marcin Luter i Kanon Rzymski w piśmie ‚O okropieństwie prywatnej mszy’ z 1525” wygłosił ks. prof. Andreas Odenthal, kierownik katedry wiedzy o liturgii na Nadreńskim Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma w Bonn. Temat nawiązuje do polemicznego pisma Lutra, nad którym prace reformator zaczął już w 1524 r. Luter przetłumaczył w nim kanon mszalny i podjął ostrą polemikę z rzymską teologią mszy.

Wspomniany prof. Schilling i dr Bauer przedstawili temat „Co śpiewały ewangelickie zbory na wczesnym etapie Reformacji?”.

Konferencja będzie kontynuowana 26 września. I tak pierwszym tematem będzie referat prof. Jürgena Heidricha z Münster zatytułowany „Johann Walter i Niemiecka Msza”. Walter był muzykiem, śpiewakiem i wydawcą pierwszego ewangelickiego choralnika, który wraz z Lutrem zreformował porządek nabożeństwa – to właśnie w tym kościele, który jest matecznikiem luterańskiej reformacji po raz pierwszy odprawiono nabożeństwo wg zreformowanego porządku Niemieckiej Mszy.

Christoph Hagemann, obecny kantor wittenberski, będzie mówić o „Rozsądnym nabożeństwie – liturgika w XVIII wieku”, podejmując temat (po)oświeceniowych zmian w luterańskiej liturgii.

Temat „Cielesna wiara w Wieczerzy Pańskiej jako Sakrament. O wymowie znaków liturgicznych dla ponownego odkrycia ewangelickiej praktyki liturgicznej” podejmie ks. Tobias Knöller, luterański duchowny z Wohltorf (Kościół Północy) i członek Ewangelickiej Wspólnoty Bractwa św. Michała, a także autor podcastu o luterańskiej liturgii From Highchurch with Love.

Dr Katharina Opalka z Bonn wygłosi referat pt.: „Wszystko zależy od błogosławieństwa Bożego. Przemyślenia nad formami nabożeństwa między teorią a praktyką.”

Podjęty też zostanie temat wyzwania, jaki sztuczna inteligencja stawia przed duchowością i liturgią. Mówić o tym będzie nadradca Lars Hillebold z Hildesheim w wystąpieniu zatytułowanym „Zuchwały Kościół – nabożeństwo między algorytmem a nieobliczalnością.”

Konferencja zakończy się dyskusją nad wystąpieniami, ale punktem kulminacyjnym będzie ewangelicka msza, a więc nabożeństwo z Wieczerzą Pańską w kościele Marii Panny.

500-lecie nowego porządku nabożeństwa przypomina także Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce, ponieważ rok bieżący obchodzony jest jako Rok Nabożeństwa.

Dodaj komentarz